Dodawany do deserów, napojów, jogurtów, kefirów, galaretek, słodyczy, serków, płatków śniadaniowych, dżemów, słodkich wypieków, powideł, słodyczy a nawet do keczupów i chleba. Stosowany w produktach dla dzieci, i mimo, że nie jest konserwantem, nie oznaczono go symbolem "E", uważany jest za szkodliwy w nadmiernych ilościach.
Czym jest syrop glukozowo-fruktozowy (HFCS)
HFCS wytwarzana jest przez mielenie kukurydzy, aby wytworzyć skrobię kukurydzianą, a z niej syrop kukurydziany a następnie dodanie enzymów, które zmienią część glukozy we fruktozę.Są różne rodzaje syropów, zależnie od ilości fruktozy w roztworze - jeden zawiera ok. 43% fruktozy i zwany jest HFCS 42, a drugi to mieszanka 24% wody i 55% fruktozy, 42% glukozy i 3% sacharydów (HFCS 55), pozyskiwana z kukurydzy (rzadziej pszenicy). Przykładowo HFCS 42 oczyszcza się do 90% fruktozy i nazywa się HFCS 90.
Pozyskiwanie i produkcja syropu jest tańsza niż cukier złożony (sacharoza) i trwalszy, łatwiej go rozcieńczać. Stąd tak wielkie zainteresowanie producentów by po niego sięgać.
Fruktoza ma niski indeks glikemiczny- 22 (glukoza 100). Oznacza to, że nie powoduje skoków insuliny, polecana jest cukrzykom i uważana za zdrową. Jednak wszystko zależy od ilości.
Wzory strukturalne fruktozy (po lewej) i glukozy (z prawej)
Jak działa?
Zjadłeś posiłek, ale ciągle masz niedosyt? Czujesz się nadal
głodna? To pierwszy efekt spożycia syropu glukozowo-gruktozowego i jego
działania.
Nadwaga i otyłość
Za metabolizm węglowodanów odpowiada
fosfofrukokinaza. W przypadku glukozy, nagromadzenie cytrynianu oraz
ATP działa hamująco na jej wychwyt, w przypadku fruktozy, mechanizm ten nie
następuje. To sprawia, że fruktoza może znacznie bardziej przyczyniać się do
odkładania tkanki tłuszczowej i otyłości niż inne węglowodany [1].
W stanie sytości zwiększa się stężenie
fruktozo-2,6-bisfosforanu, pobudzając glikolizę, a w stanie
głodu glukagon stymuluje wytwarzanie cAMP, który aktywuje
cAMP-zależną kinazę białkową, która przez fosforylację/ defosforylację
zmniejsza stężenie fruktozo-2,6-bisfosforanu, co wzmaga glukoneogenezę. W ten
sposób zachodzi kontrola glikolizy i glukoneogenezy w wątrobie [2].
Działanie HFCS powoduje nadmiar fruktozy w organizmie, a co
za tym idzie negatywnie wpływa na poziom leptyny, białka zbudowanego ze 146
aminokwasów, wydzielanego przez komórki tłuszczowe (adipocyty), którego
zadaniem jest regulacja pobierania pokarmu i gospodarki energetycznej w
organizmie. Leptyna jest hormonem, działającym na podwzgórze, gdzie po
związaniu z receptorami w podwzgórzy, neurony przestają wytwarzać neuropeptyd Y
- stymulator apetytu [3]. Fruktoza w wyniku podwyższenia tójglicerydów
zaburza działanie leptyny, a człowiek nie czuje sytości. W związku z tym często
prowadzi to do nadwagi i otyłości. Naukowcy sugerują że nadmiar trójglicerydów
blokuje leptynie dostęp do mózgu, przez co ten nie wie, że już powinien wysłać
sygnał "koniec jedzenia".
W Stanach Zjednoczonych po wprowadzeniu na rynek
HFCS odnotowano epidemię otyłości i wzrost chorób cywilizacyjnych jak: cukrzyca
typu II, udary, miażdżycę, zawały, bezalkoholowe tłuszczowe choroby wątroby.
Cukrzyca typu II
Mimo, że HFCS polecany jest diabetykom, to jego nadmiar może
powodować cukrzycę typu II.
Statystyki
Przeciętny Amerykanin w 2012 roku zużył 12,9 kg HFCS i 17,7
kg cukru złożonego (sacharozy).
W Unii Europejskiej są dwa rodzaje i dwie nazwy w zależności od
ilości fruktozy:
syrop glukozowo-fruktozowy (GFS) - HFCS 42 - więcej niż 50%
glukozy
syrop fruktozowo-grukozowy (FGS) - HFCS 55 - więcej niż 50%
fruktozy
Ciekawostka
W Stanach Zjednoczonych dokarmia się pszczoły miodne HFCS.
Badania w 2009 roku wykazały, że w temperaturze pow. 45 St. C. HFCS szybko
tworzy hydroksymetylofurfural- toksyczny dla pszczół [4]. W 2012 roku z
kolei badania przeprowadzone przez Chensheng Lu et al. wykazały objawy CCD [5].
Używanie zamienników miodnych, w tym HFCS, może zatem
wpłynąć na zdolność pszczół do radzenia sobie z pestycydami i patogenami i
przyczynić się do strat rodzin [6]
Bibliografia:
[4] LeBlanc, Blaise W.; Eggleston Gillian; Sammataro,
Diana; Cornett, Charles; Dufault, Renee; Deeby, Thomas; St Cyr, Eldwin (26
sierpnia 2009). "Tworzenie Hydroksymetylofurfural w Krajowym szybkie
Fruktoza syrop kukurydziany i jego toksyczności do Honey Bee (Apis
mellifera)". Dz. Chemii Rolnej i Żywności 57 (16):.
7369-7376
[5] Lu, Chensheng; Warchoł, Kenneth;. Callahan, Richard
A. (marzec 2012 r.) " In
situ replikacji zaburzenia upadku Pszczoła kolonii " . Biuletyn
Insectology 65 (13).
[6] Yirka,
Bob (30 kwietnia 2013 r.). "Naukowcy
znaleźć syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy może być przywiązany
do ogólnoświatowej zapaści kolonii pszczelich" . Phys.org . Źródło:
02 maj 2013 . "Zespół entomologów z Uniwersytetu Illinois
znalazł możliwy związek pomiędzy praktyką karmienia pszczół komercyjnym wysoko
fruktozowym syropem kukurydzianym i upadku rodzin pszczelich na całym świecie
.... Od około 2006 r., grupy, które zarządzają handlowych koloniach pszczoły miodnej
donoszą, co stało się znane jako CCD całych kolonii pszczół po prostu umarły,
bez widocznej przyczyny. Gdy czas minął, zaburzenia odnotowano w zakładach na
całym świecie. Do tej pory, większość dowodów wskazywało na pestycydy stosowane
do zabijania innych owadów, takich jak roztocza. W tym nowym wysiłku, naukowcy
odkryli dowody sugerujące, że prawdziwym winowajcą może być wysoko fruktozowy
syrop kukurydziany, który pszczelarze mają do karmienia pszczół w momencie
zabrania miodu. Naukowcy nie sugerują, że syrop kukurydziany o wysokiej
zawartości fruktozy jest toksyczny sam w sobie dla pszczół, Według wyników
jedzenie na wymianę zamiast miodu, pszczoły nie są narażone na działanie innych
substancji chemicznych, które pomagają zwalczyć pszczołom toksyny, takie jak te
znajdujące się w pestycydach
